Yağ lekesi nasıl çıkar? Taze, beklemiş ve yıkanmış leke

Kıyafete yağ dökülünce ilk ne yapmalısın?

Önce temiz beyaz bir bezi lekenin üstüne bastır ve fazla yağı beze çek. Ovalama, fırçalama; leke yayılır.

Mümkünse Tide’ın dediğini de yap: lekeyi hemen soğuk sudan geçir, üstüne biraz bulaşık deterjanı sürüp nazikçe ov, sonra durula. Bu, lekeyi gevşetmeye yardım eder.

Yağ lekesine tazeyken müdahale et; kurumuş yağ lekesi daha zor çıkar. Araba, bisiklet zinciri ya da makine yağı başka bir leke; onun ayrı rehberi var.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Tide

Kıyafetteki yağ lekesi nasıl çıkarılır?

Etiketi yıkamaya izin veren her kıyafette sıra aynı: önce sıvı deterjanla ön işlem, sonra etiketin izin verdiği en sıcak suda yıkama. Tişört, pantolon, kot, gömlek ya da elbise fark etmez.

Persil bu adımların bluz, polo gömlek, kot, kazak ve çarşaf gibi çamaşırlarda işe yaradığını yazıyor. Zeytinyağı lekesi de aynı yolla çıkar: Persil zeytinyağını, bitkisel yağı ve tereyağını aynı leke grubunda sayıyor.

1. Bakım etiketine bak: giysi makinede mi elde mi yıkanıyor, en fazla kaç derece yazıyor? O sayı üst sınırdır.
2. Deterjanı önce iç dikiş gibi göze batmayan bir noktada dene; renk akıyor ya da doku bozuluyorsa devam etme.
3. Fazla yağı temiz beyaz bir bezle bastırarak al, ovalama.
4. Lekeye biraz sıvı çamaşır deterjanı dök, parmak ucuyla hafifçe yedir ve beklet: Persil 5 dakika, Tide birkaç dakika diyor. Toz deterjanı doğrudan çamaşıra dökme; Persil bunu uygun bulmuyor.
5. Deterjanı durulamadan giysiyi öbür çamaşırlarla makineye at; Tide ve Ariel’e göre lekede kalan deterjan yıkamayı güçlendirir.
6. Etiketin izin verdiği en sıcak suda yıka; Persil, deterjan paketindeki “çok kirli” çamaşır talimatına uymanı da öneriyor.
7. Yıkama biter bitmez giysiyi çıkar ve lekeye bak; iz kaldıysa kurutma, beklemeden ön işlemi ve yıkamayı tekrarla.
8. Leke inatçıysa ve etiket elveriyorsa, Persil’in önerdiği gibi giysiyi sıvı deterjanlı suda bir saat ya da daha uzun beklet ve yeniden yıka.

Kaynak: Persil (3 sayfa) · Tide · Ariel

Yıkandığı hâlde çıkmayan ya da beklemiş yağ lekesi nasıl çıkar?

Persil’e göre yıkanmış ya da beklemiş yağ lekesi zor çıkar ama imkânsız değil: önce az yağla canlandır, sonra deterjanlı suda uzun bekletip yıka. Kurutucunun yüksek ısısı lekeyi çoğunlukla kalıcı hâle getirir; yağ gibi lekeler birkaç tur ön işlem ve yıkama isteyebilir.

Su sıcaklığında Persil’in iki sayfası farklı şey söylüyor. Taze yağ lekesinde etiketin izin verdiği en sıcak suyu öneriyor; eski ve kurumuş leke sayfasında ise sıcak suyun lekeyi yerleştirebileceğini söyleyip ılık su diyor. Bu yüzden beklemiş lekede ılık suyla başlamak daha temkinli.

Yine de kurumuş lekenin tamamen çıkacağının garantisi yok; Persil bunu açıkça yazıyor. Renk açılır ya da kumaş bozulmaya başlarsa dur.

1. Lekenin üstüne çok az yağ damlat; Persil bunu kurumuş lekeyi canlandırmak, yani yeniden taze bir leke gibi ele almak için öneriyor.
2. Lekeye sıvı deterjan sür ve Persil’in yağ lekeleri için dediği gibi en az bir saat liflere işlemesini bekle.
3. Etiket izin veriyorsa deterjanı ılık suyla karıştırıp giysiyi içine yatır; Persil en az iki saat, çoğu durumda bütün gece bekletmeyi öneriyor.
4. Giysiyi etiketteki sıcaklığı aşmadan ılık suda yıka.
5. Kurutmadan önce lekeye bak; hâlâ duruyorsa kurutucuya koyma, ön işlemi ve yıkamayı yinele.
6. Birkaç turdan sonra hâlâ iz varsa zorlama; Persil bu durumda giysiyi profesyonel bir kuru temizlemeciye götürmen gerekebileceğini yazıyor.

Kaynak: Persil (3 sayfa)

Salçalı ve yağlı yemek lekesi nasıl çıkar?

Salçalı yemek lekesinde önce yağı, sonra domatesin turuncu rengini çıkarırsın; ikisi ayrı iş. Bu sırayı Persil’in yağ lekesi ve meyve-sebze lekesi adımlarını birleştirerek biz kurduk.

1. Kumaştaki salçayı ve yemek parçalarını kaşıkla sıyır.
2. Lekeli yeri tersinden soğuk suya tut; Persil sebze lekelerinde soğuk suyu, bazı lekelerde de arkadan durulamayı öneriyor.
3. Sıvı deterjanı önce görünmeyen bir yerde dene, sonra yağ için lekeye sür, hafifçe yedir ve birkaç dakika beklet.
4. Giysiyi etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıka.
5. Yağ çıktı ama turuncu iz kaldıysa giysiyi birkaç saat deterjanlı suda beklet, sonra her zamanki gibi yıka; Persil bunu öneriyor.
6. Renkli giyside çamaşır suyuna uzanma; rengi tümden değiştirebilir.
7. İz tamamen gidene kadar kurutma makinesine atma.

Kaynak: Persil (3 sayfa)

Yün, ipek, mont ve kuru temizlemelik giyside yağ lekesi nasıl çıkar?

Yün, ipek ve kuru temizlemelik giysilerde sıcak su yolu geçerli değil; etiketin ve kumaşın kaldırdığı kadarını yap. Persil de ipek ve yün gibi narin kumaşlarda dikkatli olmanı söylüyor.

İpekte leke birkaç denemede çıkmazsa Persil, giysiyi kurutmadan kuru temizlemeciye götürmeni öneriyor. Yündeki inatçı yağ lekesi için Woolmark bir çözücüyle tamponlamayı ve iyi havalanan bir yerde çalışmayı da anlatıyor; bu çözücüler yanıcıdır, evde deneme. Etiket kuru temizlemeye izin veriyorsa Woolmark, temizlemeciye lekenin ne olduğunu ve üstüne ne uyguladığını söylemeni istiyor.

Gömlek yakasındaki koyu kirin ayrı rehberi var.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Woolmark

Yağ lekesinde ne yapmamalısın?

Ovalama, leke çıkmadan kurutma, eski lekede sıcak su kullanma ve yanıcı çözücülere uzanma. Farklı temizlik ürünlerini, özellikle çamaşır suyunu başka bir şeyle karıştırma. Aşağıdaki ev yöntemlerinin bazıları lekeyi sabitleyebilir ya da kumaşa zarar verebilir, bazılarını baktığımız kaynaklar desteklemiyor.

Kaynak: Persil (3 sayfa) · Tide · Profilo · Ariel · University of Georgia Extension