Kıyafetten pas lekesi nasıl çıkar? Beyaz ve renkli kumaşta

Kumaşta pas lekesi nereden gelir?

Pas lekesi, paslı bir metalin kumaşa değdiği yerde kalan turuncu-kahverengi izdir. Pas, demir ya da çeliğin su ve havayla temasından oluşan bir demir oksit tabakası; oluşması için havadaki nem bile yetiyor. Bu yüzden ıslak kalan metal düğme, fermuar, çıtçıt ya da tel askı kumaşta iz bırakabilir. Ariel eski bir ütüyü ve arızalı bir boruyu da kaynak sayıyor.

Pas lekesi zor çıkar ve çabuk büyüyebilir; ne kadar erken el atarsan çıkma ihtimali o kadar artar. Makinede ya da sepette ıslak unutulan çamaşırda pasla birlikte küf de çıkabilir. Küf lekesini ayrı anlattık.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Ariel

Pas lekesi adım adım nasıl çıkar?

Sıra şöyle: fırçala, soğuk suyla durula, karbonatlı suda beklet, etiketin izin verdiği en sıcak suda yıka. Başlamadan bakım etiketine bak; oradaki sıcaklık bir üst sınır, onu aşma.

1. Kullanacağın deterjanı önce iç dikiş payı gibi görünmeyen bir yerde dene; renk ya da doku değişirse dur.
2. Yüzeydeki pası yumuşak bir fırçayla ya da eski bir diş fırçasıyla nazikçe al.
3. Lekeyi soğuk akan suyun altında durula; Ariel’e göre su ne kadar tazyikliyse fazla pas o kadar kolay gider.
4. Plastik bir kovada soğuk suya karbonat karıştır ve giysiyi içine daldır; Tide 1 galon (yaklaşık 3,8 litre) suya 3 yemek kaşığı karbonat öneriyor.
5. Giysiyi beklet: Tide en fazla 5, Ariel en fazla 30 dakika diyor; Tide, tamamen suyun altında kalsın diye üstüne beyaz bir havlu koymayı öneriyor.
6. Lekenin üstünü kaplayacak kadar sıvı deterjan dök ve durulamadan makineye at; Ariel ve Tide’a göre lekede kalan deterjan yıkamayı güçlendiriyor.
7. Her zamanki programı seç ve bakım etiketinin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıka.
8. Program biter bitmez giysiyi çıkar ve lekeye bak; iz kaldıysa adımları tekrarla, o zamana kadar giysiyi kurutma.

Kaynak: Ariel · Tide · Persil

Kurumuş ya da eski pas lekesi nasıl çıkar?

Kurumuş pas lekesi için birkaç tura hazır ol; Ariel’e göre pas, taze hâldeyken işlenmezse daha zor çıkıyor. Bazı pas lekeleri tamamen çıkmayabilir; Persil bunu açıkça yazıyor.

Persil’in zorlu ve kurumuş leke için önerdiği sıra şöyle. İlk adımdaki uzun bekletme deterjanlı soğuk suyla yapılıyor; karbonatlı bekletmeyle aynı şey değil.

1. Giysiyi makineye atmadan önce birkaç saat deterjanlı soğuk suda beklet.
2. Lekeye biraz deterjan dökerek ön işlem yap; kot ve pamuklu kumaşta diş fırçasıyla hafifçe de fırçala.
3. Etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıka ve lekeye bak.
4. İz kaldıysa deterjanı soğuk suyla karıştır ve giysiyi 10 dakika bu suya batır.
5. Lekeye yeniden ön işlem yap ve giysiyi tekrar yıka; leke çıkana kadar kurutma.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Ariel

Beyaz tişört ve gömlekte pas lekesi nasıl çıkar?

Beyazda da aynı adımları uygula; tek fark, çamaşır suyuna uzanmamak. ACI, klorlu çamaşır suyunun pas lekesindeki renk değişimini artırabileceğini yazıyor ve pas için kullanılmamasını söylüyor. Beyaz gömlek ya da pantolondan pas çıkarmak güç olabilir ama imkânsız değil.

Persil’e göre lekeye birkaç kez ön işlem yapıp durulaman, leke solunca da etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıkaman gerekebilir. Ağır pas lekesinde Persil özel bir pas lekesi çıkarıcının gerekebileceğini yazıyor; ACI da kumaş için önerilen bir pas çıkarıcı kullanmayı söylüyor. Georgia Üniversitesi’nin tekstil bakımı sayfası ise bu ürünlerin yakıcı ve zehirli olduğunu, etiketteki talimata uyulması gerektiğini yazıyor.

Bu yüzden pas lekesi çıkarıcıyı yalnızca kendi kullanım talimatına ve giysinin etiketine göre kullan, eldiven tak ve önce görünmeyen bir yerde dene. Persil’in küf ve pas yazısı etiket izin veriyorsa son çare olarak klorlu ağartıcıyı anıyor, ama pas için ACI’nın uyarısı daha net: beyazdaki pas izinde çamaşır suyuna hiç başlama.

Kaynak: American Cleaning Institute · Persil (2 sayfa) · University of Georgia Extension

Pası ne çıkarır? Limon, sirke ve tuz işe yarar mı?

Üreticilerin önerdiği yol, karbonatlı soğuk suda bekletmek ve lekeye sıvı deterjan dökmek; ağır lekede kumaşa uygun bir pas çıkarıcı gerekebilir. Limon, tuz, sirke ve çamaşır suyunu önermiyoruz.

Kimyasalları birbirine karıştırma. Washington Eyaleti Sağlık Bakanlığı, sirkeyi ve pas sökücüleri asit içeren ürünler arasında sayıyor; çamaşır suyu bir asitle karışınca klor gazı çıkıyor. Aynı lekede ikisini art arda da kullanma.

Kaynak: Persil · Washington State Department of Health · Tide · Ariel · University of Georgia Extension · American Cleaning Institute

Yün, ipek ya da narin kumaşta pas lekesi çıkmazsa ne yapmalı?

Makine için fazla narin kumaşı elde yıka. Yün, ipek ve sentetikte Persil ağartıcıdan mümkünse kaçınmayı söylüyor, çünkü ağartma bu kumaşları bozup ömrünü kısaltabilir.

Etikette elde yıkama ya da kuru temizleme simgesi varsa ona uy. Leke yine de çıkmıyorsa Persil, giysiyi kurtarmak için profesyonel bir kuru temizlemeciden yardım almayı öneriyor.

Kaynak: Persil (2 sayfa)