Kıyafetten boya lekesi nasıl çıkar? Kurumuş ve yağlı boya

Boya su bazlı mı, yağlı mı?

Boyanın suyla mı, tinerle mi inceltildiğine bak; kıyafetten boya lekesi çıkarırken her adım buna göre değişir. Persil de işe başlamadan lekenin türünü belirlemeni istiyor; American Cleaning Institute de boyayı su bazlı ve yağ bazlı diye ikiye ayırıyor.

Duvara sürülen plastik ya da emülsiyon boya, lateks, akrilik, guaj ve parmak boyası su bazlıdır. Yağlı boya, vernik ve tinerle inceltilen sentetik boyalar yağ bazlıdır. Kutu elindeyse etiketine bak; neyle inceltileceği orada yazar.

Kaynak: Persil · American Cleaning Institute · Tide

Duvar boyası ve su bazlı boya kıyafetten nasıl çıkar?

Su bazlı boyayı en kolay, henüz ıslakken su ve deterjanla çıkarırsın. American Cleaning Institute boya ıslakken kumaşı ılık suda durulayıp yıkamanı söylüyor; Persil’e göre de kurumadan işe başlamak lekenin çıkma ihtimalini artırıyor. Hemen yıkayamıyorsan Persil’in genel önerisiyle lekeyi ıslak bir bezle nemli tut.

Tide ön işlem için bir yol daha veriyor: giysiyi deterjanlı suda bir saat, tamamen suyun altında kalacak şekilde beklet. Durulamada Persil ve American Cleaning Institute ılık, Tide soğuk akan su öneriyor. Giysi yün ya da ipekse Persil, narin kumaşlar için yapılmış bir deterjanla elde yıkamayı öneriyor.

1. Bakım etiketine bak, sonra deterjanı dikiş payı gibi görünmeyen bir yerde dene.
2. Fazla boyayı kaşıkla, yaymadan kazı; silmen gerekirse bez kullan, Tide’a göre kâğıt havlunun parçacıkları liflere takılabilir.
3. Giysiyi ters çevir ve lekenin arkasından ılık su geçir.
4. Lekenin ön yüzüne sıvı deterjan dök; Persil, kumaşa işlemesi için 30 dakika beklemeni öneriyor.
5. Ilık suyla durula.
6. Beklemeden yıka; Persil ve Tide bakım etiketinin izin verdiği en yüksek sıcaklığı öneriyor.
7. Makineden çıkınca lekeye bak; iz kaldıysa ön işlemi baştan yap.
8. Leke tamamen gitmeden kurutma makinesine atma; Tide’a göre kurutma lekeyi kalıcı hâle getirebilir.

Kaynak: American Cleaning Institute · Persil (2 sayfa) · Tide

Yağlı boya lekesi kıyafetten nasıl çıkar?

Yağlı boyada su tek başına yetmez; önce boyayı alan bir inceltici, sonra deterjan gerekir. American Cleaning Institute kutunun önerdiği incelticiyi, o yoksa terebentini söylüyor; Tide white spirit ya da terebentin diyor.

White spirit de terebentin de yanıcı çözücüdür. Çözücüleri birbirine ya da çamaşır suyuna karıştırma.

1. Bakım etiketine bak. Asetat, triasetat ya da modakrilik içeren, hassas ya da “yalnızca kuru temizleme” etiketli giyside çözücü kullanma; Tide oje rehberinde bunları hemen kuru temizlemeciye götürmeni söylüyor.
2. Fazla boyayı ovalamadan, lekenin arkasından temiz ve kuru bir bezle bastırarak al.
3. Pencereyi aç, lastik eldiven tak; ocaktan, sigaradan ve kıvılcım çıkarabilecek aletlerden uzak dur.
4. İncelticiyi temiz bir beze al ve önce dikiş payı gibi görünmeyen bir yerde dene; renk akarsa ya da kumaş bozulursa dur.
5. Sorun yoksa lekeye nazikçe bastırarak boyayı beze geçir.
6. Durula, sonra lekeye sıvı deterjan ya da kalıp sabun sür ve yumuşak bir diş fırçasıyla hafifçe işle.
7. Yeniden durula ve etiketine uygun programda yıka; leke gitmediyse adımları tekrarla.
8. Çözücü değmiş giysiyi kurutma makinesine koyma; Siemens, çözücü değmiş tekstilin yangın riski oluşturabileceğini yazıyor.

Kaynak: American Cleaning Institute · Tide (2 sayfa) · University of Georgia Extension · Siemens

Kıyafetten kurumuş boya lekesi nasıl çıkar?

Kurumuş boyayı kazıyıp deterjanlı suda bekleterek dene; her zaman çıkmaz. Persil’e göre kuruyan boyayı çıkarmak bazen imkânsız hâle geliyor; American Cleaning Institute ise su bazlı boya kuruduktan sonra çıkarılamayacağını söylüyor.

Deterjanla iz gitmezse alkolü deneyebilirsin; Tide akrilik ve lateks boyada izopropil alkolü de sayıyor, ama rengi soldurabileceğini yazıyor. Georgia Üniversitesi de alkolün asetat, triasetat, modakrilik ve akrilik kumaşa zarar verdiğini, yanıcı olduğunu ekliyor. Denersen pencereyi aç, ateşten uzak dur. Alkolü önce görünmeyen bir yerde dene, beze alıp lekeye bastır.

Giysi yıkanamıyorsa kendin uğraşma; Persil böyle giysileri profesyonel bir yıkama ve kuru temizleme merkezine götürmeni söylüyor.

1. Kabuklaşmış boyayı küt bir plastik bıçakla yavaşça kazı; Tide boyayı zorla çekersen ipliklerin zarar görebileceğini söylüyor.
2. Deterjanı önce görünmeyen bir yerde dene.
3. Giysiyi birkaç saat ılık su ve deterjan karışımında beklet; Persil bazı kurumuş lekelerin böyle çıkabildiğini yazıyor.
4. Lekeye sıvı deterjan sür, yumuşak bir diş fırçasıyla hafifçe işle.
5. Etiketine uygun programda yıka.
6. Kurutmadan önce lekeye bak; iz duruyorsa adımları tekrarla.
7. Kumaşın rengi açılır, tüyü kalkar ya da dokusu sertleşirse dur.

Kaynak: Persil · American Cleaning Institute · Tide · University of Georgia Extension

Tiner, aseton ya da benzinle boya çıkar mı?

Benzini kıyafette hiç kullanma. Tiner ve aseton da ilk çare değil: ikisi de yanıcıdır; tineri ancak yağlı boyanın kutusu öneriyorsa kullan. Tide’ın oje rehberi asetonun kumaşı ağartabileceğini ya da boyasını sökebileceğini yazıyor; asetat, triasetat ya da modakrilik içeren giyside onu hiç kullanma. Tide kurumuş boyada asetonu da sayıyor, ama yalnızca görünmeyen bir yerde denedikten sonra; denersen pencereyi aç ve buharını soluma.

Persil, saç spreyi, tuvalet ispirtosu, sirke ve oksijenli su gibi ev çözümlerinin de beklenmedik sonuç verebileceğini söylüyor. Çamaşır suyu da Persil’e göre çoğu durumda çözüm değil: rengi tümden değiştirebilir, tek bir noktaya sürersen çıkması daha zor yeni bir leke bırakır.

Kaynak: Tide (2 sayfa) · University of Georgia Extension · Siemens · Persil (2 sayfa) · American Cleaning Institute