Kan lekesi nasıl çıkar? Taze, kurumuş ve regl kanı lekesi

Kan lekesi neden soğuk suyla çıkarılır?

Çünkü sıcak su kanı kumaşa sabitler; Persil ve Tide bunu açıkça yazıyor, Vanish de ılık suyun bile lekeyi yerleştirdiğini ekliyor. Hızlı davranmanın da bir sebebi var: Tide’a göre kandaki hemoglobin havayla temas edince pıhtılaşmaya başlıyor ve liflere sıkıca tutunuyor. Vanish de taze lekenin kurumuş olandan daha kolay çıktığını söylüyor.

Ariel kanı enzimlerle çözülen bir leke sayıyor; American Cleaning Institute (ACI) da enzimli ürünlerin kan gibi protein lekelerinde özellikle etkili olduğunu yazıyor. Bu yüzden deterjanının ambalajında “enzim” yazıyorsa onu seç. Ter ve çimen de protein içeren lekeler; onları ayrı rehberlerde anlattık.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Tide · Vanish · Ariel · American Cleaning Institute

Kıyafetteki taze kan lekesi nasıl çıkar?

Taze lekeyi tersinden soğuk suyla dışarı itip deterjanla çözersin. Persil’e göre bu adımlar gömlekte ve kotta da işe yarıyor. Önce bakım etiketine bak: etiket, giysinin yıkanabileceği en yüksek sıcaklığı gösterir.

Yıkama sıcaklığında markalar ayrışıyor. Leke ön işlemde tamamen kaybolmadıysa soğuk yıkamak daha temkinli; Ariel’in beyazlar sayfası da kanın ılık ya da sıcak suda yerleşebileceğini yazıyor.

1. Fazla kanı temiz bir bez ya da kâğıt havluyla bastırarak al. Bu aşamada ovalama, fırçalama; Persil bunun lekeyi yaydığını söylüyor.
2. Giysiyi ters çevir, lekeyi arkadan soğuk akan suyun altına tut. Ariel’e göre su basıncı yükseldikçe fazla kan daha kolay çıkar.
3. Görünmeyen bir yerde, örneğin iç dikiş payında, deterjanla renk testi yap. Renk akarsa ya da doku değişirse dur.
4. Lekeyi kaplayacak kadar sıvı deterjan dök, hafifçe ovala ve Persil’in önerdiği gibi 5 dakika beklet.
5. Giysiyi soğuk su ve sıvı deterjan karışımına tamamen batır; Tide bu bekletmeyi en fazla 5 dakikayla sınırlıyor.
6. Deterjanı durulamadan giysiyi makineye koy ve etiketin izin verdiği programda yıka. Tide ve Ariel lekede kalan deterjanın yıkamaya güç kattığını söylüyor.
7. Program bitince giysiyi hemen çıkar ve lekeye ışıkta bak. İz kaldıysa kurutma; Tide’a göre kurutmak lekeyi sabitler.
8. Gerekirse adımları tekrarla; Persil zorlu lekede deterjanlı suda 10–30 dakika bekletip yeniden yıkamayı öneriyor.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Ariel (2 sayfa) · Vanish · Tide · American Cleaning Institute

Kurumuş, beklemiş veya yıkanmış kan lekesi nasıl çıkar?

Kurumuş kan lekesi de çıkabilir ama taze leke kadar kolay değil; daha uzun bekletme ister. Vanish beklemiş ya da kurumuş lekede de ilk işin lekeyi soğuk suyla durulamak olduğunu söylüyor.

Su sıcaklığında kaynaklar ayrışıyor: Persil eski kan lekesini ılık deterjanlı suda, ACI da kurumuş lekeyi enzimli bir ürünle ılık suda bekletmeyi öneriyor. Vanish ise ılık suyun da kanı yerleştirebileceğini söylüyor. O yüzden önce soğukla dene; soğuk bekletme işe yaramazsa ılığa geç, sıcak suya hiç geçme.

Yıkadıktan sonra fark ettiğin leke, Persil’e göre çoğu zaman ön işlem ve yeniden yıkamayla çıkıyor. Kurutucudan geçtiyse iş zorlaşıyor; Persil’e göre yüksek ısı lekeyi çoğu zaman kalıcı yapıyor. Persil kurumuş lekenin çıkacağının garantisi olmadığını da yazıyor; birkaç denemeden sonra hâlâ duruyorsa bir kuru temizlemeciye danış.

1. Lekeyi tersinden soğuk suyla iyice durula.
2. Bir leğene soğuk su doldur, sıvı deterjan kat ve giysiyi tamamen batır. Enzimli bir deterjanın varsa onu kullan.
3. Yaklaşık bir saat beklet; Persil bu süreyi ılık su için veriyor, soğuk su daha temkinli bir başlangıç.
4. Sudan çıkar, lekeye doğrudan biraz deterjan sür ve birkaç dakika beklet.
5. Giysiyi soğuk suda yıka.
6. Leke duruyorsa kurutma. Yeniden batır, ön işlemi ve yıkamayı tekrarla.

Kaynak: Persil (3 sayfa) · Vanish · American Cleaning Institute · Tide

Çarşafta ve iç çamaşırında regl kanı lekesi nasıl çıkar?

Regl ya da adet kanı da kan lekesidir; çarşafta, pijamada ve iç çamaşırında çoğu zaman aynı yol işler. Persil regl kanını diğer kan lekeleriyle birlikte anıyor ve aynı adımların çarşafta da çoğu durumda işe yaradığını söylüyor. Vanish de yataktaki adet kanı lekesi için soğuk suyla başlamayı öneriyor.

İç çamaşırında Vanish düşük devirli, hassas bir program seçmeni öneriyor. Leke yatağın kendisine geçtiyse üreticinin talimatına bak; yatak temizliği bu rehberin konusu değil.

1. Lekeli kısmı tersinden soğuk musluk suyunun altına tut.
2. O bölümü soğuk suda beklet; IKEA nevresimde bunu öneriyor.
3. Biraz sıvı deterjan sür, birkaç dakika beklet. Gerekirse IKEA safra sabunu ya da tuzlu su da öneriyor; önce görünmeyen bir köşede dene.
4. Etiketin izin verdiği programda yıka; leke gitmeden yüksek dereceye çıkma.
5. Kurutmadan önce lekeye bak; iz kaldıysa tekrarla.

Kaynak: Persil · Vanish (2 sayfa) · IKEA

Yün, ipek ve koyu renkli kumaşta kan lekesi nasıl çıkar?

Narin kumaşta önce bakım etiketine bak; elde yıkama ya da yalnızca kuru temizleme yazıyorsa ona uy. Persil ipek, polyester, deri ve keteni narin sayıyor ve leke çıkarıcının bu kumaşlara uygun olduğundan emin olmanı istiyor.

Yünde Woolmark’ın kan lekesi sırası şöyle: fazla kanı hemen emici bir havluyla al, lekeyi seyreltilmemiş beyaz sirkeyle hafifçe tamponla, ardından soğuk suyla tamponla, sonra yünlü deterjanıyla yıka. Woolmark az sıvıyla, kenardan ortaya doğru çalışmayı ve önce görünmeyen bir yerde denemeyi öneriyor. Sıvıyı iyice durulamazsan kururken kumaşta renkli bir halka kalabilir.

İpekte Persil’in sırası şu: önce gizli bir dikişte renk testi yap, sonra lekeyi temiz beyaz bir beze emdir, giysiyi ters çevirip arkadan soğuk suyla yıka ve ipeğe uygun bir deterjanla elde yıka. Persil ipekte ev yapımı karışımlardan uzak durmanı, birkaç denemede çıkmayan lekede giysiyi kurutmadan kuru temizlemeciye götürmeni söylüyor. Sirke yalnızca yün için Woolmark’ın önerisi; ipekte kullanma.

Koyu renkli kumaşta ve kotta yöntem aynı; Persil renkli kumaşta renk solmazlığını her zaman önceden kontrol etmeni istiyor. Deterjanı önce iç dikiş payında dene, renk açılırsa dur.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Woolmark

Kan lekesine tuz, oksijenli su ya da çamaşır suyu olur mu?

Hiçbiri şart değil; en güvenli başlangıç soğuk su ve sıvı deterjan. Oksijenli suyun giysideki kanda nasıl kullanılacağını anlatan bir üretici talimatı bulamadık; bu yüzden önermiyoruz.

Çamaşır suyunu sirke, amonyak, oksijenli su, asitli ya da başka bir temizlik ürünüyle asla karıştırma. Washington Eyaleti Sağlık Bakanlığı’na göre amonyakla ya da sirke gibi asitlerle karışınca zehirli gaz çıkıyor. Çamaşır suyunun bıraktığı açık renkli iz için ayrı bir rehber var.

Kaynak: Persil (3 sayfa) · American Cleaning Institute · Ariel · IKEA · Woolmark · University of Georgia Extension · Washington State Department of Health