Çay lekesi nasıl çıkar? Kurumuş leke ve beyaz kıyafet

Çay döküldüğünde ilk ne yapmalı?

Önce çayın fazlasını temiz, kuru bir bezle bastırarak al, sonra lekeyi soğuk suyla ıslat. Bezi yalnızca bastır; Vanish ovalamanın lekeyi kötüleştirdiğini söylüyor. ACI (American Cleaning Institute) da çay lekesinde ilk iş olarak soğuk su öneriyor.

Su lekeye arkadan gelsin: giysinin tersini çevir, lekenin arkasını soğuk musluğa tut. Vanish bunu kahve lekesi için anlatıyor; böylece leke liflerin derinine işlemiyor. Bu aşamada sıcak su kullanma, Tide ısının lekeyi sabitleyebileceğini söylüyor.

Çay lekesini inatçı yapan tanin: Vanish’e göre çaydaki tanin kumaşta boya gibi iz bırakıyor. Bu yazı giysi ve masa örtüsü için; halı ve koltuk başka konu.

Kaynak: Persil · Vanish (2 sayfa) · American Cleaning Institute · Tide

Çay lekesi adım adım nasıl çıkar?

Bardaktan yeni dökülen çay çoğu zaman bir iki yıkamada çıkar. Persil bu sıranın gömlekte, pantolonda ve çarşafta da işe yaradığını söylüyor.

Su sıcaklığında kaynaklar farklı şeyler söylüyor. Persil’in kısa adım listesinde soğuk yıkama, açıklamasında ise kumaşın kaldırabildiği en sıcak su geçiyor. ACI normal lekelerin soğuk suda çıkabileceğini söylüyor, inatçı lekelerde ise kumaşa güvenli en sıcak ayarı öneriyor. Ortak nokta: sıcak su ön işlemden sonra gelir ve etiketteki sınırı aşmaz; kurumuş lekede ılık su daha güvenli.

1. Önce bakım etiketini oku: giysi yıkanabiliyor mu, sıcaklık sınırı kaç derece, ağartıcı üçgeni neye izin veriyor. O derecenin üstüne çıkma.
2. Kullanacağın deterjanı ya da ağartıcıyı iç dikiş payı gibi gözükmeyen bir yerde dene; renk verirse ya da kumaşın dokusu değişirse o ürünü kullanma.
3. Kalan çayı temiz bir bezle bastırarak emdir, bezi sürtme.
4. Giysiyi ters yüz et ve lekeli yere arkadan soğuk su ver: musluğun altında tut ya da soğuk suda ıslat.
5. Islak lekenin üstüne doğrudan sıvı deterjan koy, parmağınla hafifçe işle ve Persil’in dediği gibi 5–10 dakika öyle bırak.
6. Sonra benzer renkteki çamaşırlarla birlikte, etiketin izin verdiği en sıcak suda yıka.
7. Kurutmadan önce lekeli yere bak. Çay izi hâlâ seçiliyorsa deterjanı yeniden sür ve bir kez daha yıka; Tide kurutmanın lekeyi kalıcı hâle getirdiğini söylüyor.

Kaynak: Persil (2 sayfa) · Vanish (2 sayfa) · Ariel · Tide · American Cleaning Institute (2 sayfa)

Kurumuş, beklemiş ya da yıkanmış çay lekesi nasıl çıkar?

Kuruyup kumaşa oturmuş çay lekesi tazesinden zor çıkar; önce uzun bir ıslatma ister. Persil ılık deterjanlı suda en az bir saat, bazen bütün gece bekletmeyi öneriyor; Ariel de bir saatlik bir bekletme tarif ediyor. Elinde enzimli bir leke çıkarıcı varsa, ACI eski lekelerin böyle bir ürünle bekletmeye de yanıt verebildiğini yazıyor.

Bekletmeden sonraki yıkamada sıcak suya geçme. Persil’in eski ve kurumuş lekeler sayfası çay ve kahveyi de sayıyor ve ılık su öneriyor, çünkü sıcak su lekeyi yerleştirebiliyor. Bu yüzden kurumuş lekede, etiket daha yükseğine izin verse de ılık suda kal.

Çay lekesini yıkamadan sonra fark ettiysen, Persil’e göre çoğu zaman yeni bir ön işlem ve ikinci bir yıkama yetiyor. Giysi kurutma makinesinden de geçtiyse iş zorlaşır; makinenin yüksek ısısı lekeyi çoğu zaman kalıcı yapıyor. Persil o zaman en az iki saat, çoğunlukla bütün gece bekletmeyi öneriyor ama sonucun garantisi olmadığını da ekliyor.

1. Deterjanı ılık suyla dolu bir leğende elinle çalkalayarak tamamen erit; ne kadar koyacağını ambalaj söyler.
2. Giysiyi suyun içine bastır; kumaş yüzeye çıkıyorsa Ariel üstüne beyaz bir havlu koymanı öneriyor.
3. Bekleme süresi en az bir saat olsun; çok eski ya da koyu bir çay izinde sabaha kadar bırakabilirsin.
4. Sudan çıkardığın giysinin suyunu hafifçe sık, lekenin hâlâ seçildiği yere tekrar biraz sıvı deterjan sür.
5. Ilık suda, etiketteki dereceyi aşmadan yıka; Persil eski ve kurumuş lekede sıcak suyun lekeyi yerleştirebileceğini söylüyor.
6. Giysiyi kurutucuya koymadan ya da asmadan önce lekeye bak; çay izi duruyorsa bekletmeye geri dön.

Kaynak: Persil (3 sayfa) · Ariel · American Cleaning Institute

Şekerli çay lekesi daha mı zor çıkar?

Bekletirsen daha zor çıkabilir, o yüzden şekerli çayı beklemeden durula. ACI’ya göre şekerli içecek lekesi kuruyunca kaybolmuş gibi görünür, ama şeker havayla oksitlenir, sonunda sarı ya da kahverengi iz bırakır. Vanish de şekerli çay lekesinin ev yöntemleriyle çok zor çıktığını söylüyor.

Adımlar aynı. Çay damlayan yer kuruyunca görünmese bile orayı da işleme al; ACI, gözle göremediğin hafif lekeleri de kurumadan ele almanı öneriyor.

Kaynak: American Cleaning Institute · Vanish

Beyaz kıyafetten çay lekesi nasıl çıkar?

Beyaz tişörtte, gömlekte ya da masa örtüsünde de ilk iş aynı soğuk durulama ve deterjan. Ariel çayı ağartıcıyla çözülen lekeler arasında sayıyor; bu yüzden soğuk durulama ve deterjandan sonra iz kalırsa, etiket izin veriyorsa ağartıcı deneyebilirsin. ACI’nın leke tablosu çay için iki seçenek veriyor: kumaşa uygunsa klorlu çamaşır suyu ya da oksijenli ağartıcıyla yıkama. Tide’a göre oksijenli ağartıcı giysiyi genelde daha az yıpratıyor ve normal ağartıcılarda sık görülen renk solmasını yapmıyor.

Ağartıcı kararını etiketteki üçgen verir. GINETEX’e göre içi boş üçgen varsa klorlu da oksijenli de ağartıcı kullanabilirsin, içinde iki eğik çizgi varsa yalnızca oksijenli ağartıcı, üstü çarpılıysa hiçbirini kullanamazsın.

Ağartıcıyı lekenin üstüne dökmek yerine bütün giysiyi ağart; ACI bunu renk eşit değişsin diye öneriyor. Ev yöntemlerinde geçen limonu ya da sirkeyi çamaşır suyuyla asla bir araya getirme; aynı leğende oksijenli su, amonyak ya da başka bir temizleyici de olmasın. Nedeni zehirli gaz: Washington Eyaleti Sağlık Bakanlığı, çamaşır suyu sirke gibi bir asitle karışırsa klor gazı, amonyakla karışırsa kloramin gazı oluştuğunu yazıyor.

Kaynak: Ariel · American Cleaning Institute (2 sayfa) · Tide · GINETEX · Washington State Department of Health

Limon, sirke, karbonat çay lekesine iyi gelir mi?

Hiçbiri şart değil; deterjanla ön işlem daha güvenli. Persil ev yapımı leke çıkarıcılardan uzak durmanı istiyor, çünkü bunlar leke için tasarlanmadı ve çoğu zaman çamaşıra daha çok zarar veriyor.

Kaynak: Persil · Vanish · American Cleaning Institute · Ariel