Bot nasıl temizlenir? Deri bot ve çizme bakımı

Bot malzemesine göre nasıl temizlenir?

Yöntemi botun yüzeyi belirler. Düz deri ve suni deri nemli bezle silinir; yağlı deride Birkenstock tozu tüy bırakmayan bir bezle almanı istiyor. Süet ve nubuk kuru fırçayla başlar, koyun derisinin ayrı bir yöntemi var. Emin değilsen etikete bak; bakım etiketi genel önerilerin önüne geçer.

Bu rehber düz ve yağlı deri, suni deri, kar botu ve uzun çizme için. Timberland tipi nubuk botların, UGG gibi koyun derisi botların ve süetin ayrı rehberi var.

Kaynak: Dr. Martens · Birkenstock · PUMA Türkiye · GORE-TEX · Red Wing

Deri bot nasıl temizlenir?

Önce kuru kiri al, sonra nemli bezle sil, gerekirse temizleyici kullan, yavaş kurut ve en son kremle. Ayakkabıdan farkı iki yerde: taban kenarındaki dikişte biriken çamur ve konçun kuruması.

Deri bot yıkanmaz, nemli bezle silinir. PUMA Türkiye’ye göre deri ve suni deri ayakkabı ne elde ne makinede yıkanır.

1. Yere gazete ser, botu üstüne koy ve bağcıklarını çıkar. Bağcıkları ayrı temizle; böylece cila da bağcığa bulaşmaz.
2. Kuru kiri yumuşak bir fırçayla al; Saphir dikişleri ve girintileri de temizlemeni istiyor. Taban kenarındaki dikişte kalan çamuru eski bir diş fırçasıyla çıkar.
3. Bezi suyla ıslat, damlamayacak kadar sık. Botu konçuyla birlikte yukarıdan aşağı sil.
4. Kir kalırsa beze biraz deri temizleyici ya da yumuşak sabun al; Red Wing ikisini de öneriyor. PUMA Türkiye ise deri ayakkabıda deterjan istemiyor. Botunun kendi talimatı yoksa sabunu yalnızca suyla çıkmayan kirde ve az kullan. Önce konçun iç tarafı gibi görünmeyen bir yerde dene; renk ya da doku değişirse orada bırak.
5. Leke için Clarks iki ölçü suya bir ölçü sirke karıştırıyor; Collonil ise sirkeyi deriye zararlı buluyor. Karışımı önce görünmeyen bir yerde dene. Bezi karışımla nemlendirip lekenin üstünden hafifçe geç, sonra bütün bölgeyi sade suyla nemlendirdiğin bir bezle sil.
6. Botu ayrı, kuru bir bezle kurula ve oda sıcaklığında, havadar bir yerde kurumaya bırak. Kalorifer ve saç kurutma makinesi kullanma; Red Wing bunların deriyi kurutabileceğini söylüyor.
7. Bot tamamen kuruyunca yumuşak bir bezle az krem ya da bot yağı sür. Red Wing’in önerisi: deri ürünü bir gece emsin, fazlasını sonra sil.
8. Parlatmak istersen cilayı ince sür; Dr. Martens’a göre bezelye tanesi kadarı yeter. Saphir cilayı taban kenarına ve dikiş aralarına da işlemeni öneriyor.

Kaynak: PUMA Türkiye · Clarks · Dr. Martens (2 sayfa) · Saphir · Birkenstock · Red Wing · Collonil

Suni deri ve kar botu nasıl temizlenir?

Suni deri botta hafif nemli, yumuşak bir bez yeter; sildikten sonra oda sıcaklığında kurut. Deterjan kullanma; PUMA Türkiye suni derinin deterjana değmemesini istiyor.

Kumaş ya da naylon yüzlü GORE-TEX’li kar botunda GORE-TEX şu sırayı öneriyor: bağcıkları çıkar, içindeki kumu silkele, gevşek kiri fırçala, sonra ılık suya az sıvı deterjan katıp temizle. Burada markalar ayrılıyor; PUMA Türkiye deterjan istemiyor. Botunun kendi talimatı varsa ona uy, yoksa önce yalnızca suyla başla.

Naylon ve file yüzeyli botu suya batırma. Çamaşır suyu ve leke çıkarıcı kullanma, GORE-TEX bunları önermiyor; aseton, tiner gibi çözücüler de olmaz. Kar botunu kaloriferde de kurutma: Collonil sentetik malzemenin de doğrudan ısıda kırılganlaşıp çatlayabileceğini söylüyor.

Kaynak: PUMA Türkiye · GORE-TEX · Skechers · Collonil

Çizme nasıl temizlenir, konçu nasıl kurutulur?

Çizmenin konçunu da gövdeyle aynı sırayla, yukarıdan aşağı nemli bezle sil. Beyaz ve açık renk çizmede sıra değişmiyor; Clarks beyaz deri botlar için aynı adımları veriyor, cila kullanacaksan siyah değil beyaz cila almanı hatırlatıyor.

1. Sildikten sonra içini ve konçunu buruşturulmuş gazete ya da kâğıt havluyla doldur. Doldururken çizmenin biçimini koru.
2. Kâğıdı sıkıştırma. Kanada Koruma Enstitüsü deri eşyayı aşırı doldurmanın deriyi gerebileceğini, dikişleri gevşetebileceğini yazıyor.
3. Altına birkaç kat gazete serip çizmeyi dik bırak. Ilık, havadar bir oda yeter; kalorifer, soba, saç kurutma makinesi ve güneş olmasın.
4. İçteki kâğıt nemlendikçe yenisini koy. Collonil’e göre tam kuruması bir iki gün sürebilir; kurumadan giyme, dolaba da kaldırma.
5. İstersen kalıp kullan; Birkenstock’a göre kalıp kırışmayı önler ve düzgün kurumaya yardım eder, tercihen ahşap olanı öneriyor. Uzun botlar için Collonil konçu dik tutan ayrı bir kalıp öneriyor.
6. Kuruyan çizmeyi dolapta asarak saklayabilirsin; Clarks biçimi bozulmasın, kırışmasın diye bot ya da pantolon askısı öneriyor.

Kaynak: Collonil (2 sayfa) · Canadian Conservation Institute · Birkenstock · Clarks · Geox

Kış öncesi ve sonrası bot bakımı nasıl yapılır?

Kış başında temiz ve kuru bota su itici koruyucu sık. Red Wing koruyucuyu birkaç haftada bir ve sağanak ya da çamurdan sonra tazelemeni istiyor; Clarks sık giydiğin bota haftada bir sıkmanı öneriyor. Deri bot için Tarrago’ya göre vizon yağlı krem deriyi besler ve su geçirmez bir katman bırakır. GORE-TEX’li botta ise mum ve gres kullanma; GORE-TEX’e göre bunlar botun nefes almasını etkileyebilir.

Kar ve yol tuzunun bıraktığı beyaz halkaları nasıl alacağını tuz lekesi rehberinde anlattık.

Bahar gelince botu kaldırmadan önce temizle ve kremle; Collonil depoda bekleyen derinin kuruyup çatlayabileceğini söylüyor. Red Wing plastik poşet yerine bez torba ya da açık raf öneriyor; yer serin, kuru, havadar olsun ve güneş görmesin. Collonil’e göre çiftleri üst üste koyma; kutuda saklıyorsan kapağı biraz aralık bırak.

Nemli bodrumdan ve hiç açılmayan dolaptan kaçın; Kanada Koruma Enstitüsü bağıl nem yüzde 65’i geçince derinin küflenebileceğini, hava dolaşımı azaldıkça riskin arttığını yazıyor.

Kaynak: Red Wing · Clarks · Tarrago · GORE-TEX · Collonil · Canadian Conservation Institute

Evde yetmediğinde ne yapmalı?

Leke birkaç denemede çıkmadıysa, deride renk açıldıysa ya da yüzey sertleştiyse durman daha iyi. Bakırköy’deki dükkânımızda botu görerek değerlendiriyor, yöntemi malzemeye göre seçiyoruz; temizlikten sonra botu kontrollü biçimde kurutuyoruz.

Önce fotoğraf göndermek istersen botun tamamını, lekeyi yakından ve içindeki etiketi çek. Fotoğrafla ön değerlendirme yapabiliriz; uygun yöntemi, ücreti ve teslim zamanını botu dükkânda gördükten sonra netleştiriyoruz.

Boyama, onarım veya taban işi yapmıyoruz; yalnızca temizlik ve bakım yapıyoruz. Eski lekeler veya renk değişimi tamamen düzelmeyebilir, beklentiyi baştan konuşuyoruz.